Jezioro Czorsztyńskie to sztuczny zbiornik wodny rozciągający się na dziewięć kilometrów między Pieninami a Gorcami. Powstało w latach 60. XX wieku po wybudowaniu zapory w Niedzicy, która miała okiełznać kapryśny Dunajec i chronić okoliczne tereny przed powodziami. Dziś to miejsce łączy w sobie kilka rzeczy naraz – można tu popływać kajakiem, zwiedzić średniowieczne zamki, przejechać się rowerem wzdłuż brzegu albo po prostu spędzić dzień na plaży z widokiem na góry.
Co wyróżnia ten zbiornik na tle innych? Przede wszystkim położenie i otoczenie. Z jednej strony widać charakterystyczne szczyty Pienin, z drugiej łagodniejsze wzgórza Gorców, a przy dobrej pogodzie w tle majaczą Tatry.
- malownicze widoki na Pieniny i Tatry
- średniowieczne zamki do zwiedzania
- możliwość uprawiania sportów wodnych
- piaszczysta plaża z opieką WOPR
- legendy o skarbie Inków w Niedzicy
Dwa zamki nad jednym jeziorem
Najbardziej rozpoznawalnym punktem na mapie okolicy są dwie warownie stojące po przeciwnych stronach tafli wody. Zamek Dunajec w Niedzicy góruje nad brzegiem w pełnej krasie – to dobrze zachowana budowla, którą można zwiedzać od środka. Sale wystawowe, komnaty, kaplica, a do tego widok z murów na jezioro i okoliczne góry. Latem odbywają się tu pokazy walk rycerskich i warsztaty dawnego rzemiosła, co szczególnie przyciąga rodziny z dziećmi.
Po drugiej stronie jeziora, w Czorsztynie, stoją ruiny drugiego zamku. To już tylko fragmenty murów na wzgórzu, ale właśnie ta surowość ma swój urok. Z ruin rozpościera się panorama na Jezioro Czorsztyńskie, Pieniny, Gorce i Podhale. W środku urządzono niewielkie wystawy poświęcone historii zamku i dawnym widokom pienińskim. Wstęp do zamku w Czorsztynie kosztuje 12 złotych (bilet normalny) lub 6 złotych (ulgowy), dzieci do siódmego roku życia wchodzą za darmo. Bilety można kupić tylko na miejscu, przy wejściu. Warto przed wizytą sprawdzić godziny otwarcia, bo zmieniają się w zależności od sezonu.
Wokół Zamku Dunajec w Niedzicy krąży legenda o skarbie Inków. Według niej członkowie inkaskiej rodziny uciekający przed hiszpańskimi prześladowcami znaleźli schronienie w zamku i ukryli tam swoje bogactwa. Do dziś nikt skarbu nie odnalazł.
Zapora w Niedzicy – więcej niż techniczna budowla
Zapora wodna, która stworzyła jezioro, sama w sobie stała się atrakcją turystyczną. Można przejść się po jej koronie i podziwiać widoki na Pieniny, oba zamki oraz lustro wody. Elektrownia wodna działa do dziś, a dla zwiedzających przygotowano dwie trasy – jedną przez pomieszczenia techniczne z urządzeniami do produkcji prądu, drugą przez podziemny tunel.
Na zaporze znajduje się nietypowa atrakcja – obraz trójwymiarowy „Moc Żywiołów” o długości 34 metrów. Przedstawia zapadnięty obiekt zalany wodospadami, z turbinami widocznymi w środku. To spory kontrast wobec surowego betonu zapory.
Plaża, kąpielisko i sporty wodne
W ciepłe dni Jezioro Czorsztyńskie zamienia się w popularne kąpielisko. Główna plaża to Zamajerz – piaszczysta, z opieką WOPR, położona tuż pod Zamkiem Dunajec w Niedzicy. Obok plaży działa przystań wodna z wypożyczalnią kajaków i rowerów wodnych. Jest też miejsce do cumowania dla tych, którzy przypływają własnym sprzętem.
Warto wiedzieć, że na jeziorze obowiązuje strefa ciszy – zabronione jest używanie silników spalinowych. Można pływać na kajakach, rowerach wodnych, łodziach elektrycznych, uprawiać windsurfing czy żeglarstwo. Ta cisza sprawia, że wypoczynek nad wodą ma zupełnie inny charakter niż na zbiornikach, gdzie hałasują motorówki.
Rejsy statkiem to kolejna opcja dla tych, którzy wolą podziwiać widoki bez wysiłku fizycznego. Na pokładzie działa kawiarnia, więc można napić się kawy czy zjeść ciastko, płynąc wzdłuż brzegów i oglądając zamki, zaporę oraz panoramę Pienińskiego Parku Narodowego. Przystań znajduje się w Niedzicy.
Trasa rowerowa Velo Czorsztyn
Dla miłośników dwóch kółek przygotowano trasę rowerową wiodącą wokół jeziora. Prowadzi z Niedzicy do Czorsztyna i pozwala spokojnie okrążyć zbiornik, zatrzymując się w wybranych punktach. Po drodze mijają się widoki na wodę, góry, oba zamki i zaporę. Trasa nie jest szczególnie wymagająca, więc sprawdzi się dla rodzin z dziećmi czy osób, które nie jeżdżą codziennie.
Przy okazji jazdy rowerem można zajrzeć do Osady Czorsztyn na półwyspie Stylchyn. To skansenowy zespół zabytkowej zabudowy przeniesionej z dawnych wsi – Maniów, Kluszkowiec i Czorsztyna, które zostały zalane po utworzeniu zbiornika. Budynki uratowano przed zniszczeniem i złożono w jednym miejscu, tworząc coś w rodzaju muzeum na świeżym powietrzu.
Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy
Niedaleko jeziora, w miejscowości Dębno, stoi drewniany kościółek pod wezwaniem świętego Michała Archanioła wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Można go zwiedzać w określonych godzinach. Warto zajrzeć do środka – ołtarz główny, polichromie i detale architektoniczne robią wrażenie. Świątynia pojawiła się też w serialu o Janosiku, co dodaje jej dodatkowego uroku.
Dla osób lubiących aktywność fizyczną ciekawą opcją jest Góra Wdżar. To miejsce dla tych, którzy nie boją się trochę się zmęczyć – ale wysiłek opłaca się widokami. Z kolei Hala Majerz z pasterską chatą oferuje niezwykłą panoramę na jezioro, zamki i góry. Przy dobrej pogodzie widać stąd Tatry.
Jezioro Czorsztyńskie ma 9 kilometrów długości i 1,3 kilometra szerokości. Powstało w celu ochrony przeciwpowodziowej, ale szybko stało się jedną z głównych atrakcji turystycznych regionu.
Dla kogo jest Jezioro Czorsztyńskie
To miejsce działa na kilku poziomach. Rodziny z dziećmi znajdą tu plażę, plac zabaw, spokojną wodę do kąpieli i możliwość popływania rowerem wodnym. Miłośnicy historii mogą spędzić pół dnia na zwiedzaniu zamków i czytaniu o średniowiecznych dziejach regionu. Aktywni turyści mają do dyspozycji kajaki, rowery, szlaki w okolicznych górach – zarówno w Pieninach, jak i Gorcach.
Nawet jeśli ktoś po prostu szuka spokojnego miejsca na weekend, gdzie można usiąść z widokiem na wodę i góry, Jezioro Czorsztyńskie spełni oczekiwania. Nie jest to kurort tłoczny jak Zakopane, ale też nie pustynia – infrastruktura turystyczna działa, są punkty gastronomiczne, wypożyczalnie, noclegi.
Praktyczne informacje – jak dojechać i ile czasu zaplanować
Jezioro Czorsztyńskie znajduje się w województwie małopolskim, między Nowym Targiem a Krościenkiem nad Dunajcem. Z Zakopanego samochodem dojeżdża się tu w około 50 minut, ze Szczawnicy czy Krościenka jeszcze szybciej. Głównym punktem turystycznym jest Niedzica – tu znajduje się większość atrakcji, plaża, przystań i zamek.
Czorsztyn to spokojniejsza opcja, ale trzeba pamiętać, że sama miejscowość leży nieco powyżej jeziora. Żeby dojść do ruin zamku nad wodą, trzeba zejść w dół, a potem wrócić pod górkę. Nie ma tu tylu udogodnień co w Niedzicy, ale jest za to ciszej.
Na samo zwiedzanie zamków i spacer po zaporze wystarczy pół dnia. Jeśli dołożyć rejs statkiem albo przejażdżkę rowerem wokół jeziora, trzeba zaplanować cały dzień. Dla osób, które chcą połączyć zwiedzanie z plażowaniem czy spływem kajakiem, warto zostać na dwa dni – wtedy da się spokojnie wszystko obejrzeć bez pośpiechu.
Parking w Niedzicy znajduje się blisko zamku i plaży. W sezonie letnim może być tłoczno, zwłaszcza w weekendy, więc lepiej przyjechać wcześniej rano. Wstęp na plażę jest bezpłatny, płaci się tylko za wypożyczenie sprzętu wodnego czy za rejs statkiem.
Jezioro Czorsztyńskie to miejsce, które łączy historię, przyrodę i możliwości aktywnego wypoczynku. Nie trzeba być fanem górskich wędrówek, żeby tu przyjechać – wystarczy chęć zobaczenia czegoś ładnego i spędzenia czasu w spokojnej okolicy z widokiem na góry i wodę.